poniedziałek, 1 lipca 2019

­čôś#50: „Praktyczny patriotyzm w Toruniu 1918/1920 – 2018: r├│┼╝ne ods┼éony niepodleg┼éo┼Ťci” – praca zbiorowa

✔️ WPIS NR 24 (301)/2019
Cykl ksi─ů┼╝ek Zabytki toru┼äskie m┼éodszego pokolenia pod redakcj─ů Katarzyny Kluczwajd i Micha┼éa Pszcz├│┼ékowskiego, to seria, kt├│r─ů powinni zna─ç wszyscy mi┼éo┼Ťnicy Torunia i jego historii. Ka┼╝dy tom porusza nieco inny temat/zagadnienie/okres z dziej├│w miasta XIX i XX wieku. Mieli┼Ťmy zatem pruski mur, modernizm i historyzm, mieli┼Ťmy r├│wnie┼╝ zabytki Podg├│rza, a tak┼╝e przegl─ůd ko┼Ťcio┼é├│w zbudowanych po wojnie. Tom 7 kr─ů┼╝y wok├│┼é roku 1920, kiedy Toru┼ä zosta┼é stolic─ů – wracaj─ůcego do macierzy – Pomorza i skupia si─Ö bardziej na ludziach i wydarzeniach, ani┼╝eli na samej architekturze.

I tak Praktyczny patriotyzm w Toruniu 1918/1920-2018 otwiera bardzo ciekawy artyku┼é Anny Kroplewskiej-Gajewskiej po┼Ťwi─Öcony obrazowi Powitanie wojsk polskich w Toruniu 18 stycznia 1920 roku. Dzie┼éo stworzone przez braci G─Östwickich w 1933 r. by┼éo jednym z najwa┼╝niejszych obraz├│w mi─Ödzywojennego Torunia i a┼╝ do wybuchu wojny zdobi┼éo wn─Ötrza Ratusza Staromiejskiego. O randze tego obrazu mo┼╝e ┼Ťwiadczy─ç chocia┼╝by fakt, ┼╝e Niemcy po zaj─Öciu Torunia, jedn─ů z pierwszych rzeczy, kt├│re zrobili, to zniszczyli dzie┼éo toru┼äskich malarzy. Z artyku┼éu dowiecie si─Ö te┼╝ wiele ciekawych informacji zaczerpni─Ötych z ┼╝yciorys├│w obu braci, w tym jaki wp┼éyw mieli na kszta┼étowanie kultury i sztuki w mi─Ödzywojennym Toruniu.
Kolejnym tekstem wartym uwagi jest artyku┼é Piotra Bireckiego O sztuce, kt├│ra odesz┼éa wraz z zaborami. Autor dokonuje przegl─ůdu nieistniej─ůcych ju┼╝ pomnik├│w, kt├│re znikn─Ö┼éy z przestrzeni Torunia w wyniku powrotu naszego miasta do Polski. Mamy wi─Öc monument Wilhelma I usuni─Öty przez samych Niemc├│w, pomnik Bismarcka, rze┼║by i p┼éaskorze┼║by zdobi─ůce most kolejowo-drogowy, a tak┼╝e kilka innych mniej lub bardziej znanych obelisk├│w maj─ůcych na celu umacnianie w┼éadzy zaborcy na terenach przez niego anektowanych, dla kt├│rych - co oczywiste - nie by┼éo miejsca w odrodzonej Rzeczypospolitej.
Moje subiektywne top3 zamyka tekst Katarzyny Kluczwajd po┼Ťwi─Öcony m.in. firmie Polameryka, fabryce mebli Jana Taffela oraz wyposa┼╝eniu piwnic Konfraterni Artyst├│w. Nie brakuje tu starych zdj─Ö─ç i ┼╝yciorys├│w przedsi─Öbiorc├│w wdra┼╝aj─ůcych w ┼╝ycie tytu┼éowy "praktyczny patriotyzm", a przy okazji tworz─ůcych sztuk─Ö u┼╝ytkow─ů. ┼Üwietny artyku┼é i sporo nigdy wcze┼Ťniej niepublikowanych fotografii, z kt├│rych trzeba by┼éo zdmuchn─ů─ç grub─ů warstw─Ö kurzu.
Poza tym, Aneta Niew─Ög┼éowska pisze o toru┼äskich szko┼éach ┼╝e┼äskich prze┼éomu XIX i XX wieku, Henryk Ratajczak przedstawia raport o stanie zachowania budownictwa szkieletowego, a Barbara Chojnacka przypomina obraz przedstawiaj─ůcy wkroczenie wojsk polskich do Bydgoszczy. Ca┼éo┼Ť─ç u┼Ťwietniaj─ů zdj─Öcia uczestnik├│w Toru┼äskich Spacer├│w Fotograficznych oraz wiele innych fotografii (dawnych i wsp├│┼éczesnych) ilustruj─ůcych poszczeg├│lne teksty.

ISBN: 978-83-946646-5-7
wydawca: Stowarzyszenie Historyk├│w Sztuki
ilo┼Ť─ç stron: 212
rok wydania: 2018
typ okładki: miękka
cykl: Zabytki toruńskie młodszego pokolenia (tom 7)

1 komentarz: