⇧ AUTOPROMOCJA ⇧

28 listopada 2017

­čôś#33: „Plastyka toru┼äska 1793-1920: zapomniane oblicze wielokulturowego miasta” – praca zbiorowa

To ju┼╝ pi─ůta ksi─ů┼╝ka z serii Zabytki toru┼äskie m┼éodszego pokolenia. „Pi─ůta siostra” – jak m├│wi si─Ö o niej potocznie. Temat publikacji nieco r├│┼╝ni si─Ö od poprzednich, a to dlatego, ┼╝e prawie ca┼ékowicie omija toru┼äsk─ů architektur─Ö. Jednak, nie czyni to ksi─ů┼╝k─Ö mniej ciekaw─ů. Autorzy artyku┼é├│w odkrywaj─ů bowiem pasjonuj─ůce w─ůtki z przesz┼éo┼Ťci, przedstawiaj─ůc Czytelnikom ma┼éo znane postaci malarzy, fotograf├│w czy wojskowych z czas├│w – m├│wi─ůc og├│lnie – pruskich, a kt├│rzy to mieli spory wp┼éyw czy to na kultur─Ö, czy na sztuk─Ö, czy wreszcie na histori─Ö Torunia.

I tak ju┼╝ w pierwszym tek┼Ťcie – Zamalowany obraz wielokulturowego miasta, autorstwa S┼éawomira Majocha, poznajemy ┼Ťrodowisko artystyczne Torunia od schy┼éku XVIII wieku zaczynaj─ůc a ko┼äcz─ůc na pierwszej dekadzie wieku XX. Majoch przywo┼éuje takie nazwiska, jak Jacobi, Gartner, Kaush, Grosz czy Fa┼éat. Wspomina artyst├│w zar├│wno mieszkaj─ůcych w naszym mie┼Ťcie, jak i przyje┼╝d┼╝aj─ůcych tu na „go┼Ťcinne wyst─Öpy”. 
Kolejny artyku┼é: U kogo w Toruniu zam├│wi─ç portret?, to historia z jednym wiod─ůcym bohaterem. Katarzyna Kluczwajd przedstawia sylwetk─Ö Carla Bonatha – malarza i fotografa, kt├│ry w XIX w. dzia┼éa┼é pr─Ö┼╝nie zar├│wno w Toruniu, jak i w Podg├│rzu (w├│wczas niezale┼╝nym administracyjnie miasteczku). Ciekawostk─ů jest tu mini-album starych zdj─Ö─ç wykonanych w atelier Bonatha, a tak┼╝e ma┼éo znany portret Georga Kerstena – burmistrza Torunia w latach 1900-1910, kt├│ry pozuje z r├│wnie ma┼éo znanym ┼éa┼äcuchem przedstawiaj─ůcym najstarszy znany herb miasta z anio┼éem. Go┼Ťcinnie – jakby na marginesie – pojawia si─Ö niejednoznaczna posta─ç Herman Spychalski, kt├│rego fotografie portretowe mam w swoim rodzinnym archiwum.

Skoro ju┼╝ zahaczyli┼Ťmy o lewobrze┼╝e, niemniej ciekawe s─ů dzieje grobu austriackiego pu┼ékownika Franza Bruscha von Nauberg, kt├│ry niegdy┼Ť sta┼é na terenie Przycz├│┼éka Mostowego (o Przycz├│┼éku mogli┼Ťmy przeczyta─ç w poprzednim tomie Zabytki lewobrze┼╝nego Torunia). Adam Paczulski nie tylko pr├│buje zrekonstruowa─ç los grobu legendarnego wojskowego, ale i przedstawia jego sylwetk─Ö oraz okoliczno┼Ťci ┼Ťmierci w czasie pr├│by zdobycia Torunia w maju 1809 r. Artyku┼é ilustruj─ů fantastyczne obrazy naocznego ┼Ťwiadka tamtych wydarze┼ä – Antoniego Bia┼ékowskiego oraz archiwalne zdj─Öcia grobu Bruscha von Nauberg.
Duet Bartosz Drzewiecki i Katarzyna P─Ökacka-Falkowska zabierze Was do Parku i Lasku Cegielnia na Bydgoskim Przedmie┼Ťciu. Poznacie m.in. dzieje ┼üaweczki Schillera, a tak┼╝e innych – nieistniej─ůcych ju┼╝ – pomnik├│w, kt├│re ogl─ůdali dawni (g┼é├│wnie niemieccy) mieszka┼äcy Torunia.

Dwa kolejne artyku┼éy s─ů znacznie bardziej szczeg├│┼éowe, a przez to adresowane do w─Ö┼╝szego grona odbiorc├│w. Wystr├│j wn─Ötrz kamienicy przy ul. Mostowej 8 w Toruniu Joanny Kucharzewskiej, to relacja z konserwatorskich „ogl─Ödzin” – sk─ůdin─ůd – pi─Öknego domu przy jednej z najbardziej reprezentacyjnych niegdy┼Ť ulic miasta. Z kolei tekst Piotra Bireckiego opowiada o ewangelickich witra┼╝ach, zar├│wno prawo- jak i lewobrze┼╝nego Torunia. 

Plastyk─Ö toru┼äsk─ů 1793-1920 zamyka portret toru┼äskiego z┼éotnika Ernsta Augusta Plengortha, przedstawiony przez Katarzyn─Ö Krupsk─ů i Bart┼éomieja ┼üyczaka.
klimat Sali Małej Dworu Artusa oddany na fotografii Katarzyny Brzustewicz
Podobnie jak w poprzednich tomach, tak i w tym, nie zabrak┼éo fantastycznych zdj─Ö─ç uczestnik├│w Toru┼äskich Spacer├│w Fotograficznych. Tym razem na rozk┼éad├│wkach mi─Ödzy rozdzia┼éami mo┼╝emy podziwia─ç kadry z Dworu Artusa i Teatru im. Wilama Horzycy. Oczywi┼Ťcie, ka┼╝dy artyku┼é opatrzony jest du┼╝─ů ilo┼Ťci─ů fotografii (zar├│wno wsp├│┼éczesnych, jak i dawnych) oraz ilustracjami, a full color i kredowy papier – jak zwykle – podkre┼Ťlaj─ů ekskluzywno┼Ť─ç ca┼éej serii.

ISBN: 978-83-88341-89-2
wydawca: Stowarzyszenie Historyk├│w Sztuki
ilo┼Ť─ç stron: 188
rok wydania: 2017
typ okładki: miękka
seria: Zabytki toruńskie młodszego pokolenia (tom 5)

Brak komentarzy:

Prze┼Ťlij komentarz